Đợi có thưởng rồi mới nhảy việc? Mở ba lá bài trước khi quyết định

Vào dịp cuối năm như thế này, câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất là từ các anh chị đã có lời mời làm việc mới nhưng lòng vẫn còn vướng bận khoản thưởng sắp được nhận trong vài tháng tới. Những lá bài tôi mở cho trường hợp này thường không trả lời trực tiếp là "nên chuyển hay không" mà trả lời rằng Hiện tại bạn đang nắm giữ điều gì và nó có đủ nặng để tiếp tục gánh vác trong ba tháng nữa không Thực ra đây cũng chính là câu hỏi mà việc lập kế hoạch sự nghiệp đặt ra, chỉ khác nhau ở ngôn ngữ sử dụng

Tình huống: Công việc mới đã đến nhưng tiền thưởng vẫn còn ở tương lai

Giả định thường gặp là Đợi nhận thưởng xong rồi mới chuyển Nghe có vẻ an toàn, nhưng từ "an toàn" này thường chưa được tính toán bằng con số cụ thể. Vì vậy, tôi thường bảo người được tư vấn chia đôi tờ giấy ra trước, rồi mới dùng bài để bổ sung sau

Tính toán bằng tiền: Được gì, mất gì

Lấy ví dụ một anh, lương 45.000 baht, thưởng trung bình mỗi năm 2 tháng khoảng 90.000 baht và có một lời mời làm việc với mức lương 56.000 baht (tăng khoảng 24%)

• Phía được lợi từ việc chờ đợi: Thưởng 90.000 baht (sau thuế còn khoảng 80.000) cộng với sự an tâm khi tiếp tục làm công việc cũ thêm ba tháng
• Phía mất mát từ việc chờ đợi: Chênh lệch lương 11.000 baht nhân ba tháng = 33.000 baht không nhận được, và quan trọng hơn là mức lương cơ bản mới sẽ dùng để tính thưởng và điều chỉnh lương cho năm tiếp theo. Mức lương 56.000 và 45.000 tạo ra sự khác biệt tích lũy trong nhiều năm, không chỉ riêng năm nay
• Rủi ro không nhìn thấy được: Lời mời làm việc tốt thường có thời hạn, nếu quá hạn, công ty mới có thể đã tuyển người khác và vị trí trống hiện tại có thể không còn vào tháng Hai

Dãy số này nói lên điều gì? Việc chờ đợi Vẫn đáng Nếu chênh lệch tiền thưởng lớn hơn chênh lệch lương tích lũy cộng với rủi ro mất lời mời làm việc. Nhưng nếu lời mời mới tăng trên 20%, việc chờ đợi ba tháng thường lỗ nhiều hơn lãi, đặc biệt là khi tính thêm tác động của mức lương cơ bản trong những năm tiếp theo

Ba lá bài: Mở - Giữa - Đóng

Cách tôi dùng là lật ba lá bài xếp hàng. Lá đầu tiên đại diện cho những gì bạn đang có hiện tại, lá giữa đại diện cho chi phí của việc chờ đợi và lá cuối đại diện cho con đường chưa chọn. Trong ví dụ trên, lá bài đầu tiên hiện ra theo kiểu holding Những thứ đang nắm giữ vẫn có giá trị nhưng không phát triển thêm. Lá bài ở giữa hiện ra với tông màu Những thứ còn tồn đọng cứ đứng yên, bắt đầu có dấu hiệu hao mòn Nghĩa là có thể chờ đợi, nhưng cái giá phải trả là sự chú ý và cơ hội trôi đi mỗi tuần, và lá bài kết thúc hiện ra theo kiểu Cánh cửa chưa đóng lại, nhưng bạn phải tự mình đẩy

Có thể hiểu tổng quát là: Đây không phải là lúc cần nghỉ việc ngay lập tức, mà là lúc cần mở ra một cuộc đối thoại Lá bài không bảo bạn phải mạo hiểm, mà nói rằng cơ hội lần này không tự tìm đến bạn, bạn phải là người chủ động bắt chuyện trước. Về thời điểm, đây là giai đoạn "tích lũy sức mạnh rồi vươn tay ra", không phải giai đoạn "đóng cánh cửa cũ", điều này hoàn toàn khớp với những gì dữ liệu tài chính cho thấy: vẫn còn chỗ để thương lượng, không cần phải chọn phe ngay hôm nay

Nếu tình huống xấu nhất xảy ra, bạn có chịu được không?

Trước khi dùng những thông tin trên để quyết định, hãy thử giả định tình huống xấu nhất: Nếu chuyển việc mà công ty mới không ổn, không vượt qua thử việc, hoặc đội ngũ không phù hợp, bạn sẽ sụp đổ như thế nào và liệu có còn chịu đựng được không? Câu trả lời an toàn là có Khoản dự phòng 3-6 tháng Và hãy hỏi thật rõ ngay từ trước khi ký về các điều kiện thử việc, khi nào được trả thưởng lần đầu và có bao nhiêu đợt xét duyệt lương. Nếu câu trả lời là bạn vẫn chịu được ngay cả khi tình huống xấu nhất xảy ra, thì việc thay đổi là một rủi ro đáng thử. Nhưng nếu khoản dự phòng còn dưới hai tháng, hãy giảm thiểu rủi ro trước bằng cách nộp đơn ứng tuyển và thương lượng điều kiện trong khi vẫn chưa nghỉ việc

Hai bước thực tế có thể làm trong tuần này

• Viết thành tích bằng con số trong 5 dòng Đã làm được gì? Giảm chi phí/tăng doanh thu/tiết kiệm bao nhiêu thời gian? Đây là nguyên liệu quan trọng khi nói chuyện với sếp cũ và khi phỏng vấn ở nơi mới. Nếu chưa có những con số này, bạn sẽ luôn ở thế bất lợi khi đàm phán.
• Hẹn gặp sếp cũ trước khi đưa ra quyết định Xin trao đổi về phạm vi công việc và mức lương trong kỳ tới. Hãy bày tỏ định hướng phát triển của bạn và lắng nghe phản hồi. Câu trả lời đó chính là dữ liệu thực tế cho biết việc chờ đợi có tương lai hay chỉ là sự trì hoãn vô nghĩa.

Tóm tắt ngắn gọn nhất: Hãy để kỹ năng và con số quyết định. Lá bài chỉ cho biết nên nói bây giờ hay giữ sức trước. Dù lá bài có ra sao, điều thực sự mang lại kết quả chính là sự chuẩn bị dữ liệu và bắt đầu cuộc trò chuyện. Không có lá bài nào đảm bảo bạn sẽ có việc làm, được thăng chức hay tăng lương, chỉ có sự chuẩn bị mà chính bạn tạo ra.